Bijen spelen een cruciale rol in ons ecosysteem, vooral door hun werk als bestuivers. Met ongeveer 350 verschillende soorten bijen in Nederland, is het belangrijk om deze nuttige insecten te kunnen herkennen en begrijpen. In deze blog leer je hoe je bijen kunt herkennen, van eenvoudige identificatiemethoden tot geavanceerde determinatietechnieken. We bespreken ook hoe je bijen kunt helpen en het verschil kunt zien tussen bijen en wespen.
Het eerste wat je moet weten bij het herkennen van bijen is dat het erg lastig is om dit te doen. Er zijn veel soorten bijen in Nederland. De honingbij is de bekendste, maar er zijn nog heel veel solitaire bijen die niet zo bekend zijn. Het herkennen is dan ook een uitdaging.
Het tweede wat je moet weten bij het herkennen van bijen is het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke bijen. Mannetjesbijen zijn meestal kleiner dan vrouwtjes en missen de stuifmeelkorfjes die vrouwtjes hebben aan hun achterpoten. Vrouwtjes hebben deze korfjes nodig om stuifmeel naar hun nest te dragen. Daarnaast hebben mannetjes vaak langere antennes en zijn ze minder behaard dan vrouwtjes. Het herkennen van deze verschillen is een belangrijke eerste stap in de determinatie van bijen.

Voor beginners zijn er diverse hulpmiddelen beschikbaar om bijen te identificeren. Determinatiegidsen en apps zoals ObsIdentify kunnen je helpen bij het snel identificeren van bijensoorten aan de hand van foto’s en beschrijvingen. Websites zoals die van de Bijenstichting bieden uitgebreide informatie en foto’s van verschillende bijensoorten. Deze hulpmiddelen zijn ideaal voor wie net begint met het leren herkennen van bijen.
Als je bijen wilt vangen voor determinatie, is het belangrijk om dit op een ethische manier te doen. Gebruik zachte netten en speciaal ontworpen vallen om bijen veilig te vangen zonder ze te beschadigen. Zorg ervoor dat je de bijen na determinatie weer vrijlaat. Het vangen van bijen kan nuttig zijn voor nauwkeurige studie, maar het is cruciaal om altijd het welzijn van de insecten voorop te stellen.
Hier zijn enkele praktische tips om bijen in het veld te herkennen:


Je kunt veel bijen in je eigen tuin herkennen. Door je tuin bij-vriendelijk te maken met bloemen zoals lavendel, zonnebloemen en tijm, kun je verschillende soorten aantrekken. Veelvoorkomende tuinbijen zijn de honingbij, hommels en solitaire bijen zoals de rosse metselbij. Door regelmatig je tuin te observeren, kun je leren welke bijen er aanwezig zijn en hun gedrag bestuderen.
Je kunt bijen helpen door bij-vriendelijke planten in je tuin te zetten, zoals wilde bloemen en inheemse planten. Het plaatsen van bijenhotels biedt nestgelegenheid voor solitaire bijen. Vermijd het gebruik van pesticiden, koop biologische bloemzaden en zorg voor een gevarieerde bloei van het vroege voorjaar tot het late najaar. Kleine acties kunnen een groot verschil maken voor de bijenpopulatie.
Bijen zijn essentieel voor de bestuiving van veel planten. Er zijn verschillende soorten bestuiving:
Het is belangrijk om het verschil tussen bijen en wespen te kennen. Bijen zijn meestal hariger dan wespen en hebben bredere lichamen. Wespen hebben een slanker, glad lichaam en zijn vaak helderder van kleur met duidelijke zwarte en gele strepen. Bijen voeden zich met nectar en stuifmeel, terwijl wespen ook andere insecten eten.
Wespen en bijen verschillen ook in hun nestgedrag. Bijen bouwen vaak hun nesten van was, terwijl wespen papierachtige nesten maken van gekauwd hout. Bijen zijn over het algemeen minder agressief dan wespen en steken alleen als ze zich bedreigd voelen. Het begrijpen van deze kenmerken helpt je om bijen en wespen beter te herkennen en te waarderen.
Vaak wordt gedacht dat wespen alleen meer lastposten zijn. Maar wespen zijn eigenlijk best wel nuttige dieren. De wesp bestuift allerlei planten tijdens hun zoektocht naar nectar. Ook zijn het echte opruimers, ze helpen bij het opruimen van kadavers. Tot slot vangen wespen vliegen, dazen en muggen, hiermee helpen ze een insectenplaag te voorkomen. Maar wij mensen hebben eigenlijk alleen maar last van de wesp. Ze komen eind zomer af op alle zoetigheden en lijken dan ook niet een steek uit de weg te gaan. Daarom hebben wespen een slechte naam.
Wanneer een wesp dichtbij komt, is het belangrijk om rustig te blijven. Raak vooral niet in paniek. Of zorg voor bepaalde geurtjes waar wespen niet van houden. Wespen houden niet van de geur van kruidnagel of van de zure geur van azijn.
Het herkennen van bijen is een waardevolle vaardigheid die bijdraagt aan het behoud van onze biodiversiteit. Door bewust bij-vriendelijke planten te kiezen en bijenhotels te plaatsen, kun je een verschil maken. Leer meer over bijen en hun rol in ons ecosysteem en steun initiatieven die bijdragen aan hun bescherming. Bezoek onze webshop voor bij-vriendelijke cadeaupakketten en draag je steentje bij aan een gezonde bijenpopulatie. Bestel vandaag nog en help de bijen!
Nu je de rol van bijen in de voedselketen kent, ben je misschien wel nieuwsgierig naar meer informatie over bijen? Blijf op de hoogte van allerlei handige tips of andere leuke informatie. Wij delen regelmatig informatieve en inspirerende berichten waarvan wij geloven dat zowel jij, maar ook de bij wat aan heeft.
Volg ons op Instagram en schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief.

