Je ziet ze overal: bijenhotels in tuincentra, bouwmarkten en webshops. Ze zien er vriendelijk uit, vaak met dennenappels, gekleurde stokjes of allerlei vakjes. Maar als je je een beetje verdiept in wilde bijen, komt al snel de vraag op: welke bijenhotels zijn goed en welke vooral voor het oog?
Dat is geen onbelangrijke vraag. Want een bijenhotel dat er mooi uitziet, is niet automatisch een plek waar bijen ook echt gebruik van maken. Soms kan het zelfs averechts werken. Wie iets wil doen voor biodiversiteit, wil het graag goed doen. En gelukkig is dat minder ingewikkeld dan het lijkt, als je weet waar je op moet letten.
Wilde bijen hebben twee dingen nodig om zich voort te planten: voedsel en een veilige nestplek. Over voedsel gaat het vaak, over bloemen, bloeitijden en maaibeheer. Maar nestplekken zijn minstens zo belangrijk.
In de natuur nestelen veel solitaire bijen in holle plantenstengels, scheurtjes in hout of verlaten gangetjes van andere insecten. Door onze manier van opruimen, bouwen en beheren zijn die plekken steeds schaarser geworden. Strakke tuinen, gladde gevels en intensief onderhoud laten weinig ruimte over.
Een bijenhotel kan zo’n nestplek nabootsen. Maar alleen als het ontwerp aansluit bij wat bijen daadwerkelijk nodig hebben. Veel commerciële bijenhotels zijn gebaseerd op een idee van ‘veel soorten bij elkaar’, terwijl wilde bijen juist heel specifieke eisen stellen aan hun nest.Â


Wilde bijen spelen een grote rol in de bestuiving van planten. Niet alleen van gewassen, maar ook van wilde flora die weer voedsel en schuilplaatsen biedt aan andere dieren. Het is een keten, en bijen zijn daarin een belangrijke schakel.
Als bijenhotels niet goed zijn ontworpen, blijven ze leeg of worden ze gebruikt door ongewenste bewoners zoals oorwormen of schimmels. Dat geeft een vals gevoel van goed bezig zijn, terwijl de daadwerkelijke bijdrage beperkt is. Goede bijenhotels laten iets anders zien. Ze maken zichtbaar hoe biodiversiteit werkt. Je ziet bijen af en aan vliegen, nestgangen die worden afgesloten met leem of hars, en je merkt dat een tuin of terrein leeft. Dat zorgt voor bewustwording, betrokkenheid en vaak ook voor vervolgacties zoals meer bloemen of minder maaien.
Op basis van de kennis en ervaring van Bijdemaker zijn er een aantal duidelijke kenmerken waaraan je een goed bijenhotel herkent.
Goede bijenhotels zijn gemaakt van massief, onbehandeld hout of natuurlijke stengels zoals bamboe. Geen geverfd hout, geen gelijmde plankjes en geen plastic onderdelen. Belangrijk is dat het hout niet splintert en geen scherpe randen heeft. Splinters beschadigen de vleugels van bijen, waardoor ze het hotel vermijden of zichzelf verwonden.
De nestgangen moeten strak en glad zijn, met een gesloten achterkant. Dus geen doorboorde gaten waar licht en vocht doorheen kunnen. De diameter van de gaten varieert idealiter tussen ongeveer 3 en 9 millimeter. Verschillende soorten bijen gebruiken verschillende maten, maar extreme variatie of willekeur is niet nodig.
Dennenappels, stro, schors en houtwol zien er leuk uit, maar bieden geen geschikte nestplek voor wilde bijen. Ze trekken vooral andere insecten aan en voegen voor bijen weinig toe. Een goed bijenhotel bestaat uit functionele nestgangen, niet uit opvulling.
Vocht is een van de grootste vijanden van een bijenhotel. Regen die in de gangen slaat, zorgt voor schimmel en sterfte van larven. Een goed bijenhotel heeft daarom een overstek of wordt op een beschutte plek geplaatst.
Groter is niet altijd beter. Een kleiner, goed ontworpen bijenhotel op de juiste plek heeft vaak meer effect dan een groot, complex hotel dat vooral decoratief is.


Het kiezen van een goed bijenhotel begint met kijken naar je eigen situatie.
Zelf een bijenhotel maken kan, maar vraagt precisie. Verkeerd boren of splinterend hout maakt het hotel onbruikbaar. Kopen bij een partij die kennis heeft van wilde bijen vergroot de kans dat het hotel ook echt wordt gebruikt. Alle bijenhotels en observatiehuisjes van Bijdemaker zijn gecontroleerd door experts, daarom weten wij zeker dat onze bijenhotels goed zijn voor wilde bijen. Zo koop je met een gerust hart een bijenhotel voor in jouw tuin.Â
Blijf op de hoogte van allerlei handige tips of andere leuke informatie. Wij delen regelmatig informatieve en inspirerende berichten waarvan wij geloven dat zowel jij, maar ook de bij wat aan heeft.
Volg ons op Instagram en schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief.

